Философия (энциклопедия)

Год выпуска: 2004
Автор: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору
Язык: кыргыз

Адамзат байыртадан эле курчап турган айлана-чөйрө, сырдуу космос жана алардын арасында өзүнүн ээлеген орду тууралуу ой жүгүртүп, байкоо жүргүзгөн. Бул процесс дүйнөгө көз караштын мифологиялык, диний жана башка формаларын жараткан. Убакыттын өтүшү менен адамдардын изденүүлөрүнүн натыйжасында, топтолгон тажрыйба-билимдердин негизинде дүйнөгө карата көз караштын жаңы формасы – философия илими пайда болгон. Философия Байыркы Индия, Кытай, Египетте пайда болуп, Байыркы Грецияда өзүнүн классикалык формасына жеткен. Философия социалдык турмуш м-н шартталып, коомдук болмушка активдүү таасир берет, жаңы идеал м-н маданий баалуулуктардын калыптанышына өбөлгө түзөт. Философия өзүнүн принциптерин рационалдуу түрдө негиздеген аң-сезимдин теориялык формасы катары куру ишенимдерге ж-а турмушту фантастикалык формада чагылдырган көз караштын мифологиялык ж-а диний формалардан айырмалайт. Философиялык илимдин, коомдук тажрыйбанын жетишкендиктери сын көз м-н кайрадан иштелип, таанымдын тарыхында биринчи болуп, философия социалдык прогресстин илимий куралына айланды ж-а илим катары калыптанды. Кыргызстандын философ-окумуштуулары дүйнөлүк акылман ойчулдардын баа жеткис, бай мурастарын окуп үйрөнүү м-н өзүлөрү да кыргыз элинин байыртадан берки коомдук-саясий ж-а философиялык ойломдун өнүгүү тарыхын изилдөө боюнча эмгектенишүүдө. Алар ойломдун теориялык проблемаларын анализдөө м-н көчмөн калктын аң-сезиминин калыптаныш жолдорун, патриархалдык-феодалдык тиричилигин, ислам дининин таралышын ж. б. изилдешкен. Кыргыз элиндеги коомдук философиялык идеялардын таралуу маселелери боюнча А. Алтымышбаев, А. Салиев, А. Табалдиев, Т. Абдылдаев, Б. Аманалиев, А. Нарынбаев, А. Брудный ж.б., булардын жолун улантуучулар А. Какеев, Т. Аскаров, О. Тогусаков, Ж. Бөкөшев, А. Бекбоев, А. Исмаилов, М. Артыкбаев, Ш. Акмолдоева, Р. Ачылова, М. Жумагулов ж. б., алардын таланттуу окуучулары, анын ичинде эжелүү-сиңдилүү Аалиевалар сыяктуу жаш окумуштуулар жигердүү иликтөө иштерин жүргүзүштү. Бул энциклопедиянын обзордук бөлүгү профессор Ж. Бөкөшов тарабынан жазылды. Анда философиянын маңызы, анын негизги түшүнүктөрү ж-а маселелери терең баяндалып, окурман үчүн түшүнүктүү берилген. Басылманын алфавиттик бөлүгүндө философиялык терминдер, философия илиминин өнүгүүсүнө салым кошкон белгилүү философтор, анын ичинде кыргыз окумуштуу философторунун да таржымал макалалары берилди. Бул бөлүк Кыргыз Улуттук Илимдер Академиясынын Философия ж-а укук институнун, Ж. Баласагын атындагы КУУнун окумуштуулары ж-а окутуучулары тарабынан даярдалды. Энциклопедиялык окуу куралы кыргыз тилинде алгач жарык көргөн эмгек болгондуктан, айрым мүчүлүштөрдөн куру эмес. Авторлор, ошондой эле Кыргыз энциклопедиясынын тарых, укук жана философия редакциясы сиздерден сын-пикир, сунуштарды ж-а толуктоолорду күтөт. Бул китеп жөнүндө ой-пикириңиздерди төмөнкү дарекке жибериңиздер:

720040, Бишкек ш., Эркиндик проспекти, 56, Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору.

Башкы редактор Ү. Асанов

Загрузить в формате PDF Если вы нашли ошибку в тексте, пожалуйста, выделите ее мышью и нажмите Ctrl+Enter